Nieznany profil zarzuca nam nierzetelność. My spokojnie wyjaśniamy bezprzedmiotowość zarzutów

Na Facebooku pojawił się nieznany, nowy profil „Michałowice online”. W komentarzu na jednej z naszych grup zarzucił nam usuwanie komentarzy, blokowanie treści, brak transparentności i próbę kontroli stawianych tez, bez możliwości zabrania głosu. Profil postawił pytanie „a skąd twierdzenie, że tą uchwałę powinien referować przewodniczący komisji skarg i wniosków”? Zarzucił nam też „podstawowe braki z zakresu podziału kompetencji poszczególnych organów Gminy”. Autor tej publikacji informuje, że sprawdził „jak było w tym przypadku, wszystko zgodnie z procedurami z wyraźną akceptacją radnych co do proponowanej uchwały” [cytat dosłowny]. Po kolei obalimy te stwierdzenia.

USUWANIE KOMENTARZY, BLOKOWANIE TREŚCI, BRAK TRANSPARENTNOŚCI

W tym konkretnym wypadku komentarze nie zostały usunięte przez człowieka. Po sprawdzeniu logów okazało się, że usunął je automat FB. Trudno się odnieść do zarzutu braku transparentności ponieważ autor nie precyzuje co ma na myśli. Faktem jest, że nasze publikacje opieramy na faktach, którymi są oficjalne dokumenty publicznie dostępne lub odpowiedzi na nasze zapytania prasowe lub w trybie dostępu do informacji publicznej. Publikacje opieramy też na ogólnodostępnych nagraniach filmowych oraz na takich, których dokonaliśmy samodzielnie. Trudno tu więc mówić o braku transparentności czyli mówiąc „po polsku” przejrzystości (przeźroczystości).

„SKĄD TWIERDZENIE, ŻE TĄ UCHWAŁĘ POWINIEN REFEROWAĆ PRZEWODNICZĄCY KOMISJI SKARG I WNIOSKÓW”?

Zgodnie z polskim prawem samorządowym (w szczególności art. 18b ustawy o samorządzie gminnym oraz Kodeksem postępowania administracyjnego), organem właściwym do rozpatrzenia wniosku mieszkańca skierowanego do rady gminy jest Rada Gminy jako cały organ stanowiący. 

Art. 18b.  Komisja skarg, wniosków i petycji

1. Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji.

2. W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 przewodniczący i wiceprzewodniczący - tryb powoływania i zadania ust. 1.

3. Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut gminy.

 

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Stan prawny aktualny na dzień: 04.06.2026 (Dz. U. 1990 Nr 16 poz. 95 z późn. zm.) źródło: kancelaria sejmu ISAP.

 

Procedura ta ma swój sztywny, ustawowy przebieg, z którego wynika, kto i na jakim etapie zabiera głos. Na sesji Rady Gminy wniosek (wraz z projektem uchwały dotyczącej jego uwzględnienia lub nieuwzględnienia) powinien referować Przewodniczący Komisji Skarg, Wniosków i Petycji (lub wyznaczony przez niego członek tej komisji). Dlaczego właśnie on? Wniosek mieszkanki, który wpłynął do Rady Gminy, Przewodnicząca Rady ma obowiązek skierować w pierwszej kolejności do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji (jest to organ obligatoryjny, powołany właśnie do badania takich spraw). Komisja na swoim posiedzeniu analizuje wniosek (np. pod kątem technicznym, finansowym czy prawnym zasadności nagrywania komisji) i przygotowuje opinię oraz projekt uchwały dla całej rady. Skoro to Komisja Skarg, Wniosków i Petycji badała sprawę „od podszewki”, to jej Przewodniczący na sesji przedstawia (referuje) radnym ustalenia komisji i rekomenduje, jak rada powinna w danej uchwale zagłosować.

FB/ grupa Raciborowice, Kończyce, Książniczki. Zrzut ekranu. 

ROLA WÓJTA

Wójt Gminy (lub wyznaczony pracownik urzędu, np. radca prawny, informatyk) nie referuje wniosku, ponieważ nie jest to sprawa z jego osobistej inicjatywy przedłożona radzie. Może on jednak zostać poproszony o zabranie głosu w dyskusji (np. w celu udzielenia odpowiedzi na pytania radnych, czy urząd dysponuje sprzętem technicznym do transmisji komisji oraz jakie byłyby koszty takiego rozwiązania). Szczegółowy tryb procedowania wniosków (w tym zasady zabierania głosu przez przewodniczących komisji) zawsze precyzuje Statut Gminy Michałowice. Standardem w niemal wszystkich gminach w Polsce jest jednak to, że projekty uchwał wynikające z pracy danej komisji referuje na sesji jej przewodniczący. W bazie danych publicznych nie są obecnie dostępne bezpośrednie cytaty ze Statutu Gminy Michałowice (woj. małopolskie) określające ten jeden konkretny detal techniczny. W jej statucie można znaleźć rozdział 3 mówiący o tej komisji (art. 57-61 statutu), który mówi bardzo ogólnie o działaniach komisji. Można jednak z pełną pewnością odpowiedzieć na podstawie ustawy o samorządzie gminnym oraz standardowych zapisów statutowych, które muszą być zgodne z prawem ogólnokrajowym.

W § 59 statutu Rady Gminy Michałowice czytamy:
 „2. Komisja skarg, wniosków i petycji, badając sprawę i prowadząc postępowanie wyjaśniające w związku ze złożoną skargą, wnioskiem lub petycją,
3. Komisja skarg, wniosków i petycji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w ust. 2, wydaje opinię w formie uchwały przyjętej w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów.
4. Uchwałę Komisji, w której wskazano proponowany sposób załatwienia skargi, wniosku lub petycji, wraz z projektem uzasadnienia przewodniczący Komisji przekazuje Przewodniczącemu Rady Gminy. Przewodniczący Rady Gminy włącza sprawę skargi, wniosku lub petycji do porządku obrad najbliższej sesji Rady Gminy. 

Uchwała NR LIV/447/2022 Rady Gminy Michałowice z dnia 28 października 2022 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Michałowice (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego 2022r. poz. 7206 z późn. zm.) 

W polskim prawie samorządowym zasada rozdzielności władzy stanowiącej (Rada Gminy) od wykonawczej (Wójt) oraz mechanizm działania komisji rad określają tę procedurę następująco: w statucie każdej gminy funkcjonuje lub funkcjonować powinien rozdział dotyczący Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Standardowy zapis w polskich statutach brzmi: „Przewodniczący Komisji lub wyznaczony przez niego członek komisji (sprawozdawca) przedstawia Radzie na sesji opinię (lub projekt uchwały) wraz z uzasadnieniem w sprawie zgłoszonej skargi, wniosku lub petycji.” Oznacza to, że osobą referującą sprawę mieszkanki na sesji jest Przewodniczący Komisji Skarg, Wniosków i Petycji (bądź inny radny z tej komisji wskazany jako sprawozdawca).

W takiej sytuacji, gdy Statut Gminy Michałowice nie precyzuje sposoby referowania projektu uchwały kluczowe znaczenie zyskują przepisy rangi ustawowej, które stoją wyżej w hierarchii aktów prawnych niż statut gminy i są dla samorządu bezwzględnie wiążące. Skoro statut nie precyzuje procedury referowania wniosków przez tę konkretną komisję, zastosowanie mają ogólne zasady działania komisji stałych zapisane w statucie oraz ogólne reguły procedowania projektów uchwał.

W każdym statucie gminy znajdują się przepisy określające, jak proceduje się projekty uchwał na sesji. Standardowo wygląda to tak:

1. Projekt uchwały (w tym przypadku uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosku mieszkanki) musi mieć wskazany podmiot wnoszący (inicjatora). Ponieważ wniosek badała Komisja Skarg, Wniosków i Petycji jako powołany do tego organ rady, to ta komisja jest autorem projektu uchwały.
2. Zgodnie z powszechną procedurą legislacyjną w samorządzie, projekt uchwały na sesji przedstawia wnioskodawca (czyli przedstawiciel podmiotu, który projekt przygotował).
3. Przedstawicielem komisji na zewnątrz i osobą kierującą jej pracami jest zawsze jej Przewodniczący. 

Brak szczegółowego opisu w statucie procedury referowania wniosków przez komisje Skarg, Wniosków i Petycji w żaden sposób nie daje prawa Wójtowi do referowania tego wniosku na sesji. Wniosek mieszkanki dotyczy wewnętrznej organizacji pracy Rady Gminy (nagrywania komisji). Sprawę tę pod kątem merytorycznym badała komisja stała rady (Komisja Skarg, wniosków i Petycji). W związku z tym, na mocy ogólnych zasad funkcjonowania komisji samorządowych, wypracowane stanowisko i projekt uchwały na sesji powinien zreferować Przewodniczący tej komisji (lub wskazany przez niego radny-sprawozdawca), jako reprezentant ciała, które sprawę przygotowało.

Wójt nie jest autorem tego projektu uchwały, nie jest członkiem rady ani komisji, więc nie ma podstaw prawnych, aby w tym punkcie występować w roli referenta. To, że radni się na to zgodzili pokazuje tylko nieznajomość prawa i obowiązujących procedur i słabość opieki prawnej ze strony urzędowych radców prawnych, którzy nie potrafią im tego wytłumaczyć.

 

Pełna treść statutu gminy Michałowice jest trudno dostępna. Nie znajdziemy jej na stronie gminy Michałowice. W dzienniku ustaw województwa małopolskiego tez trudno ją wyszukać. Dlatego dajemy państwu tutaj dostęp do tego dokumentu: 
Statut gminy Michałowice (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego 2022r. poz. 7206 z późn. zm.)

Objaśnienia:
*Uchwała NR LIV/447/2022 Rady Gminy Michałowice z dnia 28 października 2022 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Michałowice (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego 2022r. poz. 7206 z późn. zm.)